โกศเก็บกระดูก กับ พิธีลอยอังคาร – เคารพผู้วายชนม์หลังฌาปนกิจ

ลุ้งดิน ลุ้งใส่กระดูก ลุ้งลอยอังคาร โกศเก็บกระดูก

โกศเก็บกระดูก : การจากไปของคนที่เรารักย่อมเป็นเรื่องเศร้าโศก แต่ประเพณีอันดีงามของไทยเรา คือการดูแลและแสดงความเคารพต่อผู้วายชนม์แม้หลังจากเสร็จสิ้นพิธีฌาปนกิจ สิ่งหนึ่งที่หลายครอบครัวต้องตัดสินใจคือ การเก็บรักษาอัฐิ ซึ่งมีทางเลือกอยู่สองทาง ได้แก่ การเก็บรักษาในโกศ และ การนำไปทำพิธีลอยอังคาร บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจทั้งสองวิธี เพื่อให้ผู้อ่านสามารถตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม

ความหมายของโกศเก็บกระดูก

โกศเก็บกระดูก คือ บรรจุภัณฑ์ที่ใช้สำหรับเก็บรักษาอัฐิ ซึ่งก็คือส่วนที่เหลืออยู่ของกระดูกหลังการฌาปนกิจ โดยโกศทำหน้าที่เป็นที่เก็บรักษาที่มิดชิด สวยงาม และแสดงถึงความเคารพต่อผู้วายชนม์

ประเภทของโกศเก็บกระดูก

โกศเก็บกระดูกมีให้เลือกหลายประเภท ขึ้นอยู่กับความต้องการและงบประมาณ โดยแบ่งออกเป็นประเภทหลักๆ ดังนี้

  • โกศไม้ : เป็นประเภทที่นิยมใช้กันมากที่สุด เนื่องจากมีราคาไม่แพง มีความแข็งแรง ทนทาน หาซื้อได้ง่าย อีกทั้งยังมีลวดลายสวยงาม ให้เลือกหลายแบบ
  • โกศโลหะ : มีน้ำหนักเบา แข็งแรง ทนทาน ดูแลรักษาง่าย เหมาะสำหรับเก็บไว้ในสถานที่ที่มีอากาศชื้น เพราะไม่ผุพังเหมือนโกศไม้
  • โกศหิน : เป็นประเภทที่มีราคาสูงที่สุด มีความหรูหรา สวยงาม เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเก็บรักษาอัฐิไว้ในสถานที่พิเศษ

สถานที่สำหรับเก็บรักษาโกศ

สถานที่สำหรับเก็บรักษาโกศแบ่งเป็นสองแบบ ได้แก่

  • เก็บรักษาที่วัด : วัดส่วนใหญ่จะมีบริการเก็บรักษาโกศ โดยจะมีช่องเก็บอัฐิเฉพาะ ซึ่งสะดวกสำหรับผู้ที่ไม่มีพื้นที่เก็บรักษาที่บ้าน หรือต้องการให้พระภิกษุสงฆ์ได้ทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ผู้วายชนม์อยู่เสมอ
  • เก็บรักษาที่บ้าน : หลายครอบครัวเลือกเก็บรักษาโกศไว้ที่บ้าน เพื่อให้สามารถเคารพสักการะผู้วายชนม์ได้อย่างสะดวก เหมาะสำหรับครอบครัวที่ต้องการอยู่ใกล้ชิด ดูแล และทำบุญให้กับผู้วายชนม์ได้ตลอดเวลา

ความหมายของพิธีลอยอังคาร

พิธีลอยอังคาร คือ พิธีกรรมทางศาสนาที่นำเอาเถ้ากระดูก ซึ่งเป็นส่วนผสมระหว่างเถ้าถ่านจากการเผา และเศษกระดูกที่ละเอียดเหลือจากการฌาปนกิจ

ขั้นตอนของพิธีลอยอังคาร

พิธีลอยอังคารทั่วไปมีขั้นตอนดังนี้

  • การเตรียมสถานที่ : สถานที่สำหรับทำพิธีลอยอังคาร นิยมทำที่ริมแม่น้ำ ทะเล หรือเขื่อน โดยเลือกสถานที่ที่เหมาะสม ปลอดภัย และสะดวกต่อการเดินทาง
  • การทำบุญ : นิมนต์พระสงฆ์มาทำพิธีสวดมนต์ กรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลให้กับผู้วายชนม์
  • การโปรยอังคาร : นำเถ้ากระดูกใส่ภาชนะที่เตรียมไว้ แล้วโปรยลงสู่สายน้ำ โดยอาจกล่าวคำอวยพร หรือแสดงความอาลัยต่อผู้วายชนม์

ข้อดีของการเก็บรักษาโกศ

การเก็บรักษาโกศมีข้อดีดังนี้

  • แสดงความเคารพต่อผู้วายชนม์ : การเก็บรักษาโกศไว้ที่บ้าน หรือที่วัด เป็นการแสดงถึงความเคารพ ระลึกถึง และรักษาความทรงจำที่ดีต่อผู้วายชนม์
  • ทำบุญได้สะดวก : ญาติพี่น้องสามารถทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้กับผู้วายชนม์ได้ทุกเมื่อ โดยไม่ต้องเดินทางไปที่อื่น
  • เป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ : การมีโกศเก็บอัฐิไว้ที่บ้าน เป็นเสมือนสัญลักษณ์ที่ทำให้ญาติพี่น้องรู้สึกอบอุ่นใจ และนึกถึงผู้วายชนม์เสมอ

ข้อดีของการทำพิธีลอยอังคาร

การทำพิธีลอยอังคารมีข้อดีดังนี้

  • เป็นการปล่อยวาง : การโปรยอังคารลงสู่สายน้ำ เปรียบเสมือนการปล่อยวางวิญญาณผู้วายชนม์ ไปสู่สุคติ
  • ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่าย : พิธีลอยอังคารใช้เวลาไม่นาน และมีค่าใช้จ่ายไม่สูง เหมาะสำหรับครอบครัวที่มีงบประมาณจำกัด
  • รักษาสิ่งแวดล้อม : การลอยอังคารเป็นการกระจายเถ้ากระดูกลงสู่ธรรมชาติ ไม่ก่อให้เกิดมลพิษ

การตัดสินใจเลือกวิธี

การเลือกวิธีเก็บรักษาอัฐิ ขึ้นอยู่กับความเชื่อ ความชอบ และความสะดวกของแต่ละครอบครัว

  • ครอบครัวที่ต้องการเก็บรักษาไว้เพื่อเป็นที่ระลึก การเก็บรักษาโกศไว้ที่บ้าน หรือที่วัด เป็นตัวเลือกที่เหมาะสม
  • ครอบครัวที่ต้องการปล่อยวาง การทำพิธีลอยอังคาร เป็นตัวเลือกที่เหมาะสม
  • ครอบครัวที่มีงบประมาณจำกัด การทำพิธีลอยอังคาร เป็นตัวเลือกที่เหมาะสม

คำถามที่พบบ่อย

1. เก็บโกศไว้ที่ไหนดี?

คำตอบ : ขึ้นอยู่กับความต้องการและความสะดวกของแต่ละครอบครัว

  • เก็บรักษาที่วัด : สะดวก พระสงฆ์ดูแลให้ ญาติสามารถไปทำบุญได้ทุกเมื่อ
  • เก็บรักษาที่บ้าน : แสดงความเคารพ ใกล้ชิด ทำบุญได้สะดวก

2. พิธีลอยอังคารต้องเตรียมอะไรบ้าง?

คำตอบ : เตรียมอัฐิ อาหารคาวหวาน ดอกไม้ ธูปเทียน ผ้าขาว และเงินสำหรับใส่ปัจจัย

3. ลอยอังคารที่ไหนดี?

คำตอบ : สถานที่ที่สะดวก ปลอดภัย และเหมาะสม เช่น ริมแม่น้ำ ทะเล หรือเขื่อน

4. ครอบครัวพุทธศาสนิกนิยมลอยอังคารกันหรือไม่?

คำตอบ : ใช่ การลอยอังคารเป็นประเพณีที่นิยม แสดงถึงการปล่อยวาง

5. ทำไมบางครอบครัวถึงเก็บอัฐิไว้ส่วนหนึ่ง?

คำตอบ : บางครอบครัวเก็บอัฐิไว้ส่วนหนึ่งเพื่อแบ่งเก็บไว้ที่บ้าน หรือใส่ในเครื่องประดับ เป็นการแสดงถึงความผูกพัน และระลึกถึงผู้วายชนม์

บทสรุป

การเลือกวิธีเก็บรักษาอัฐิ ไม่มีวิธีไหนถูกหรือผิด ขึ้นอยู่กับความเชื่อ ความชอบ และความสะดวกของแต่ละครอบครัว สิ่งสำคัญคือ การแสดงความเคารพ ระลึกถึง และรักษาความทรงจำที่ดีต่อผู้วายชนม์ โดยไม่ว่าจะเลือกวิธีใด ล้วนเป็นการแสดงออกถึงความรัก และความอาลัยต่อบุคคลอันเป็นที่รักที่ล่วงลับไปแล้ว

หมายเหตุ

บทความนี้เป็นเพียงข้อมูลทั่วไป รายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับพิธีกรรม ประเพณี และความเชื่อ ควรสอบถามจากผู้รู้ หรือผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านอีกครั้ง